021-ĐỂ NHỚ MỘT HIỆU- TRƯỞNG - TỐT - THIỆT

---------         
         Là người không hay tâm sự, nhưng khi bức xúc, bác vẫn có thể ngồi hàng giờ với ba của anh chàng Cà phê Sữa để nói chuyện. Có lần, nghe kể về một người thủ trưởng cũ của bác mà thấy ngùi ngùi, lạ lẫm... Bác nói vì không biết ngày giỗ, nên chuyện kể này xem như là nén nhang thơm tưởng nhớ tới ông : Nguyễn Đình Hiến.

      

          @ Đi học xa

         Quê tận xứ Quảng, thưở nhỏ nhà cách xa trường, lời của bác, anh ấy đi học bằng xe đạp và  phải mang cơm theo. Có hôm, tới trường mới hay phần cơm mẹ sửa soạn sẵn, dành để ăn trưa đã bị rớt dọc đường lúc nào không hay !

         @ Chống tiêu cực bằng hành động

         Là người vừa dạy Lịch sử tại một trong hai trường cấp III lớn của tỉnh (*), vừa phụ trách Đoàn thanh niên, anh đã thật sự chống những tiêu cực, thất thoát tài sản trong trường (điển hình như đã cùng các cộng sự tìm ra nguyên nhân máy móc của xưởng mộc bị mất cắp,...), đem lại kết quả rõ ràng trước mắt mọi người.

(*) Một trường cấp III lớn của tỉnh vào thời đó : Nguyễn Trãi (tên cũ Duy Tân).  Con đường  phía trước nối  Phan Rang-Tháp Chàm

                  @ Chịu thiệt phần mình

         Thời bao cấp, các tiêu chuẩn được phân phối có hạn định. Nhiều khi thứ hàng hóa mình cần thì lại không có. Trái lại thứ mình có thì lại không cần. (Như học sinh trường Dân tộc ít người nội trú : dao lam mà nữ sinh cũng có. Hay nam sinh lớp 8, 9 trường này tháng nào cũng được mua 10 gói thuốc lá. Các em còn nhỏ đâu có hút được !). Thế là lại phải mang ra chợ trao đổi. 

          Có lần đến lượt anh được phân phối theo tiêu chuẩn vỏ, ruột xe đạp, thứ tương đối khó kiếm thời ấy. Nhưng anh đã nhường lại phần mình khi thấy giáo viên khác cần hơn, dù xe của anh cũng chả hơn gì ! Nhường thật sự, không màu mè giả bộ...

         @ Con dân bình thường

         Anh chị có hai con: một trai, một gái. Khi con gái bị sốt xuất huyết đưa vào bệnh viện, nếu nói là cháu ngoại quan lớn chắc sẽ được chăm sóc ưu tiên hơn. Chị Th., vợ anh, đã không nói thế, xem như con một dân thường như những người dân bình thường khác. Không phải là một kết thúc có hậu dành cho gia đình : mất đứa con mãi mãi...Thời còn bị cấm vận, rất thiếu thuốc men chữa trị, có thể có thuốc đặc biệt dành cho nhân vật đặc biệt. Đó cũng là thời mà thuốc Xuyên tâm liên được xem như trị...bá bịnh (ông thầy, bà cô nào vô phúc bị phân công dạy nhiều hơn một môn cùng lúc, được gọi là thầy-Xuyên- tâm -liên !).

       Trước đó, anh tình nguyện đi qua Phnôm Pênh làm chuyên gia, không làm hiệu trưởng trường cấp III nữa. Một buổi chiều xem đấu bóng chuyền, trái bóng ra khỏi sân vừa tầm chân, anh đá trở vào. Không may bị xóc dầm. Có lẽ anh quên khi bạn bè bảo nên đi chích ngừa phong đòn gánh. Một tuần lễ sau, anh bị phong đòn gánh thật. 

         Nghe nói rằng được trực thăng chở về Việt Nam, anh cũng không nói gì về mình là con rể duy nhất của một quan lớn (lãnh lương cấp tướng) ở một tỉnh duyên hải miền Trung. Vẫn chữa trị bình thường như những người bình thường khác của thời thóc cao, gạo kém, thuốc hiếm, ngay khổ. Một kết thúc không ai muốn xảy đến : anh mất. Có lẽ do bệnh đã tới thời kì nặng, khó chữa. (Kể đến đây, bác nhắc bố là, gặp ai lỡ bị thương chảy máu do xóc dầm, do có yếu tố kim loại gây ra - đinh, bẫy chuột, hàng rào kẽm gai, han gỉ hay không làm sao biết được... phải dứt khoát bảo mau mau đi chích ngừa phong đòn gánh, chớ coi thường mà bỏ qua. Kẻo khi ân hận thì đã muộn màng...)

          Lễ truy điệu được tổ chức ở trường cấp III (**), nơi anh từng làm hiệu trưởng,  khi đưa anh đi ngang qua đó để về với đất mẹ ở ngoài xứ Quảng.

(**) Ngôi trường mà người hiệu- trưởng- tốt- thiệt từng gắn bó. Trước mặt là QL 1A  nối Bắc-Nam 

          Bác còn bảo với bố là bác đã làm việc cho những 10 vị hiệu trưởng, mà người trong chuyện này là tốt nhất, tốt- thiệt. Nhưng dường như những người- tốt- thiệt  thường được...vời đi sớm để phục vụ ở tầng trời thứ..., thứ mấy ấy nhỉ ? Hay vì không nổ mà những thiệt thòi lại đến với gia đình người tốt- thiệt ?

         

         @ Cũng con cháu các cụ cả

         Bây giờ người ta tranh thủ...nổ khi có dịp. Thậm chí tự tạo ra cơ hội- tự nổ -để làm văng miểng người khác nữa mới thỏa lòng, hic hic. Nào con ông lớn này, cháu bà lớn nọ. Thậm chí cũng quơ quào nào là em vợ, anh rể (dù có thể rất xa tầm đại bác...) với ủy viên này kia kia nọ. Ai cũng con cháu các cụ cả (phiên bản mới nhất hiện nay của COCC,con ông cháu cha). Nếu so với cha vợ của anh là ông Chín H., lãnh lương cấp tướng thời bao cấp, không rõ đã tới vai chưa (!)...

         Được mấy ai như anh, như chị (giờ đã về hưu), sao không nổ ì xèo để người khác e dè, để người khác tôn vinh chạy theo vì nghĩ rằng sẽ được hưởng sái !  Chú ý tiểu tiết về hình thức càng nhiều, không lo được cái nội dung chủ yếu trong công việc thì nổ cũng là một trong những cách tự đánh bóng để che lấp...! Liệu hồn, tớ có cây chống lưng đấy ! Hay vì nội dung què quặt, không ra gì... nên phải đánh bóng hình thức lên cho chói mắt người !? 

         Đoạn đầu thì biết rằng bác nói về người- hiệu- trưởng- tốt- thiệt, con rể quan lớn mà không chịu nổ, thì Cà phê Sữa còn hiêu hiểu. Đoạn sau bác nói với bố gì gì nữa thì chàng Cà phê nhà ta biết...chết liền. 
         Thôi thì đó là chuyện người lớn vậy ! Biết nhiều mau mọc mụn, là mau già í mừ. Cà phê Sữa tự nhủ thầm và thiêm thiếp khò khò lúc nào không hay. 

---------